بدون نیاز به گذرنامه و ویزا: پروژه سفر با کارت شناسایی میان کشورهای جهان ترک

2026-09-22

1,584 بازدیدها

بدون نیاز به گذرنامه و ویزا: پروژه سفر با کارت شناسایی میان کشورهای جهان ترک

پنج کشور عضو سازمان کشورهای ترک در حال حاضر روی پروژه‌ای کار می‌کنند که به شهروندان‌شان اجازه می‌دهد با کارت شناسایی بیومتریک بدون نیاز به گذرنامه یا ویزا میان یکدیگر تردد کنند. این موضوع طبق اظهارات رسمی منتشرشده پس از نشست وزرای کشور در آستانه قزاقستان اعلام شده است. پروژه همچنان در دست تهیه است و انتظار می‌رود در سطح رهبران در نشستی که اواخر اکتبر ۲۰۲۶ در آنکارا برگزار می‌شود، مطرح گردد.

پروژه سفر با کارت شناسایی میان کشورهای ترک‌زبان چیست؟

این پروژه اجازه می‌دهد شهروندان کشورهای عضو کامل سازمان کشورهای ترک فقط با کارت شناسایی بیومتریک از مرزها عبور کنند و نیازی به گذرنامه یا ویزا نداشته باشند.

مصطفی چفتچی، وزیر کشور ترکیه، این رویکرد را پس از سومین نشست وزرای کشور سازمان کشورهای ترک که در سپتامبر ۲۰۲۶ در پایتخت قزاقستان، آستانه، برگزار شد، اعلام کرد. او توضیح داد که کار برای تسهیل سفر با کارت شناسایی و ایجاد گذرگاه‌های ویژه برای شهروندان کشورهای عضو در فرودگاه‌ها ادامه دارد.

گزارش‌های خبری دیگر ترکیه این رویکرد را گامی در راستای چشم‌اندازی گسترده‌تر با نام غیررسمی «گذرنامه مشترک جهان ترک» توصیف کرده‌اند.


شاید برایتان جالب باشد: مزایای تابعیت ترکیه

کدام کشورها شامل پروژه هستند و پیشرفت فعلی آن چگونه است؟

در حال حاضر پروژه فقط شامل پنج عضو کامل سازمان کشورهای ترک است: ترکیه، آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان. مجارستان و ترکمنستان تنها وضعیت ناظر دارند.

مدل سفر با کارت شناسایی هم‌اکنون به‌طور جزئی میان ترکیه و آذربایجان و جمهوری ترک قبرس شمالی از سال ۲۰۲۱ و با شرایط مشخص اجرا می‌شود. اما گسترش این مدل به قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان همچنان در دست تهیه است و هنوز به‌طور کامل اجرایی نشده است.

کشور

وضعیت اجرای سفر با کارت شناسایی

ترکیه

به‌طور جزئی با آذربایجان و جمهوری ترک قبرس شمالی اجرا می‌شود

آذربایجان

به‌طور جزئی از سال ۲۰۲۱ اجرا می‌شود

جمهوری ترک قبرس شمالی

به‌طور جزئی اجرا می‌شود

قزاقستان

در دست تهیه

قرقیزستان

در دست تهیه

ازبکستان

در دست تهیه

مجارستان

فقط وضعیت ناظر

ترکمنستان

فقط وضعیت ناظر

چه زمانی انتظار می‌رود تصمیم نهایی درباره پروژه گرفته شود؟

مصطفی چفتچی، وزیر کشور ترکیه، اعلام کرد که پرونده در نشست سران سازمان کشورهای ترک که قرار است در آنکارا به میزبانی رئیس‌جمهور ترکیه برگزار شود، مطرح خواهد شد و نشست آستانه آماده‌سازی مستقیم برای این اجلاس بود. (منبع)

طبق گزارش‌های دیگر، انتظار می‌رود این اجلاس اواخر اکتبر ۲۰۲۶ همزمان با روز جمهوری ترکیه برگزار شود.

تا زمان انتشار این مقاله، هیچ تصمیم نهایی یا جدول زمانی رسمی برای اجرایی‌شدن سفر با کارت شناسایی میان همه کشورهای سازمان اعلام نشده است.

دیگر اقدامات مرتبط با این پروژه چیست؟

علاوه بر سفر با کارت شناسایی، بحث‌هایی درباره ایجاد ایست‌های بازرسی گذرنامه مشترک یا ویژه برای شهروندان کشورهای عضو در فرودگاه‌ها مطرح است، مشابه مدل‌های اتحادیه اروپا.

همچنین وزیر کشور ترکیه پیشنهاد تأسیس یک نهاد امنیتی مشترک میان کشورهای سازمان با نام «TÜRKPOL» را مطرح کرد که نقش مشابه اینترپل و یوروپل را ایفا کند تا همکاری در مبارزه با جرایم فرامرزی و مهاجرت غیرقانونی تقویت شود. این پیشنهاد با موافقت اولیه وزرای کشور قزاقستان، آذربایجان، قرقیزستان و ازبکستان روبه‌رو شد.

سؤالات متداول

آیا اکنون می‌توان به جای گذرنامه با کارت شناسایی میان کشورهای جهان ترک سفر کرد؟

این موضوع فقط به‌طور جزئی میان ترکیه، آذربایجان و جمهوری ترک قبرس شمالی و با شرایط مشخص اجرا می‌شود. گسترش آن به سایر کشورهای عضو سازمان کشورهای ترک هنوز در دست تهیه است.

کدام کشورها شامل پروژه پیشنهادی هستند؟

کشورهای عضو کامل سازمان کشورهای ترک: ترکیه، آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان.

چه زمانی انتظار می‌رود پروژه به‌طور کامل اجرایی شود؟

هنوز تاریخ نهایی رسمی مشخص نشده است. پرونده در اجلاس سران سازمان کشورهای ترک در آنکارا که انتظار می‌رود اواخر اکتبر ۲۰۲۶ برگزار شود، مطرح خواهد شد تا تصمیم در سطح رؤسای کشورها اتخاذ گردد.

 

منابع