Pasaportsuz ve vizesiz: Türk dünyası ülkeleri arasında kimlik ile seyahat projesi

2026-09-22

1,584 Görüntülenme

Pasaportsuz ve vizesiz: Türk dünyası ülkeleri arasında kimlik ile seyahat projesi

Türk Devletleri Teşkilatı'nın beş üye ülkesi, vatandaşlarının aralarında biyometrik kimlik kartı ile pasaport veya vizeye ihtiyaç duymadan seyahat etmelerini sağlayacak bir proje üzerinde çalışıyor. Bu açıklama, Astana'da düzenlenen İçişleri Bakanları toplantısının ardından yapılan resmi açıklamalara dayanıyor. Proje hâlâ hazırlık aşamasında ve 2026 Ekim ayı sonunda Ankara'da yapılacak zirvede liderler düzeyine sunulması bekleniyor.

Türkçe konuşan ülkeler arasında kimlik ile seyahat projesi nedir?

Proje, Türk Devletleri Teşkilatı'nın tam üye ülkelerinin vatandaşlarının aralarındaki sınırları sadece biyometrik kimlik kartı ile, pasaport veya vizeye gerek olmadan geçmelerine olanak tanımayı hedefliyor.

Bu girişim, Türk İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından, Eylül 2026'da Kazakistan'ın başkenti Astana'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı 3. İçişleri Bakanları toplantısının ardından duyuruldu. Bakan, kimlik ile seyahatin kolaylaştırılması ve havalimanlarında üye ülke vatandaşları için özel geçiş noktaları oluşturulması yönündeki çalışmaların sürdüğünü belirtti.

Diğer bazı Türk haber kaynakları ise bu girişimi, gayriresmî adıyla "Türk Dünyası Ortak Pasaportu" vizyonunun bir adımı olarak nitelendirdi.

İlginizi çekebilir: Türk Vatandaşlığının Avantajları

Proje kapsamındaki ülkeler hangileri ve uygulama aşamasında gelinen nokta nedir?

Proje şu anda Türk Devletleri Teşkilatı'nın beş tam üyesiyle sınırlı: Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan. Macaristan ve Türkmenistan ise sadece gözlemci statüsünde.

Kimlik ile seyahat modeli, halihazırda Türkiye ile Azerbaycan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında 2021 yılından beri belirli şartlarla kısmen uygulanıyor. Bu modelin Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'ı da kapsayacak şekilde genişletilmesi ise hazırlık aşamasında ve henüz tam olarak yürürlüğe girmedi.

Ülke	Kimlikle Seyahat Uygulama Durumu
Türkiye	Azerbaycan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile kısmen uygulanıyor
Azerbaycan	2021'den beri kısmen uygulanıyor
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti	Kısmen uygulanıyor
Kazakistan	Hazırlık aşamasında
Kırgızistan	Hazırlık aşamasında
Özbekistan	Hazırlık aşamasında
Macaristan	Sadece gözlemci statüsünde
Türkmenistan	Sadece gözlemci statüsünde

Proje için nihai karar ne zaman bekleniyor?

Türk İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, dosyanın Ankara'da düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı liderler zirvesinde devlet başkanları düzeyinde ele alınacağını ve Astana toplantısının bu zirveye doğrudan hazırlık anlamı taşıdığını belirtti. (Kaynak)

Diğer haberlere göre, zirvenin 2026 Ekim ayı sonunda, Cumhuriyet Bayramı vesilesiyle yapılması bekleniyor.

Bu makalenin yayınlandığı tarihe kadar, kimlikle seyahatin tüm üye ülkeler arasında uygulanmasına dair nihai bir karar veya resmi bir takvim açıklanmadı.

Bu projeyle bağlantılı diğer uygulamalar neler?

Kimlikle seyahatin yanı sıra, havalimanlarında üye ülke vatandaşlarına özel veya ortak pasaport kontrol noktaları oluşturulması da gündemde. Bu, Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanan modellere benziyor.

Ayrıca, Türk İçişleri Bakanı, "TÜRKPOL" adında, INTERPOL ve EUROPOL benzeri, üye ülkeler arasında ortak bir güvenlik teşkilatı kurulmasını önerdi. Bu öneri, Kazakistan, Azerbaycan, Kırgızistan ve Özbekistan içişleri bakanlarından ön onay aldı.

Sıkça Sorulan Sorular

Şu anda Türk dünyası ülkeleri arasında pasaport yerine kimlikle seyahat mümkün mü?

Bu sadece Türkiye, Azerbaycan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında ve belirli şartlarla kısmen uygulanıyor. Diğer üye ülkeleri kapsayacak şekilde genişletilmesi ise hâlâ hazırlık aşamasında.

Önerilen proje hangi ülkeleri kapsıyor?

Türk Devletleri Teşkilatı'nın tam üye ülkeleri: Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan.

Projenin tam olarak ne zaman yürürlüğe girmesi bekleniyor?

Henüz kesin bir tarih belirlenmedi. Dosya, Ekim 2026 sonunda Ankara'da yapılacak Türk Devletleri Teşkilatı liderler zirvesinde devlet başkanları düzeyinde ele alınacak.