Türkiye'deki ikamet türleri ve ikamet başvurusunun reddedilme nedenleri

Türkiye'deki ikamet türleri nelerdir?

Türkiye'de yabancıların karşılaşabileceği en önemli sorunlara hukuki bir bakış

Türkiye'de ikamet izni: Birkaç türü vardır ve ikamet şekline ve nedenine göre değişir.

1- Türkiye'de Kısa Dönem İkamet

Bu ikamet türü, Yabancılar Kanunu'nun 31-33. maddeleri ve 6458 sayılı Uluslararası Koruma Kanunu ile ilgili 28 ve 29. maddeleri kapsamındadır.

Kısa dönem ikameti kimler alabilir?

1. Bilimsel araştırma amacıyla Türkiye'ye gelen yabancılar: İlgili bakanlıktan izin almaları gerekmektedir. Bakanlıkla ilişkisi yoksa, yapılacak bilimsel araştırmaya dair beyan sunmaları istenir.
2. Türkiye'de taşınmazı olan yabancılar: Taşınmazın konut olması şarttır. Sahibi, Türkiye'de taşınmaz ikameti başvurusu yapabilir. Ayrıca, taşınmazda payı olan aile üyeleri de başvurabilir.
3. Türkiye'de iş kurmak veya ticari ilişki kurmak isteyen yabancılar: Üç aydan fazla ikamet isteyenlerden, iş yapacakları şirket veya kişilerden davet mektubu istenir.
4. Türkiye'de mesleki eğitim programına katılacak yabancılar: İkamet süresi, eğitimin türü, süresi ve yerine göre belirlenir ve program süresince verilir.
5. Eğitim amacıyla Türkiye'ye gelen yabancılar: Türkiye Cumhuriyeti'nin yabancı bir ülke ile yaptığı anlaşmalar kapsamında gelenler, eğitim amaçlarını gösteren bilgi ve belgelerle başvurur. Eğitim programı süresince ikamet izni verilir. Zorunlu sağlık sigortası, eğitim programının ilk üç ayından sonra zorunlu olur.
6. Turizm amacıyla Türkiye'de kalmak isteyen yabancılar: Turizm yeri, süresi gibi bilgilerle başvuru yapılır ve değerlendirmeye göre izin verilir.
7. Türkiye'de tedavi görecek hastalar: Kişisel veya resmi olarak gelenler, kamu sağlığını tehdit eden hastalığı olmamalı ve tedavi masraflarını karşılayabildiklerini belgelemelidir. İkamet süresi tedavi süresine göre verilir. Sağlık anlaşması kapsamında gelen hastalar iki refakatçi getirebilir. Refakatçi sayısı ikiyle sınırlıdır ve sigorta zorunludur.
8. Kamu veya adli kurumların talebiyle Türkiye'de kalan yabancılar: İkamet süresi, karar veya talepte belirtilen süreye göre belirlenir.
9. Aile ikametinin şartları sona erenlerin kısa dönem ikamete geçiş hakkı vardır.
10. Milli Eğitim Bakanlığı onaylı Türkçe dil kurslarına kayıtlı yabancılar: En fazla iki kez ikamet izni verilir.
11. Kamu kurumları tarafından desteklenen eğitim veya kurslara katılan yabancılar: Süresi bir yılı geçmemek üzere ikamet izni verilir ve maddi durum beyanı istenmez. Sigorta, kurum tarafından karşılanıyorsa zorunlu değildir.
12. Türkiye'de yükseköğrenimini tamamlayan yabancılar: Mezuniyetten sonraki altı ay içinde başvurmak şartıyla bir yıl süreyle ikamet izni verilir.
13. Türkiye'de çalışmayan fakat belirlenen tutarda yatırım yapan yabancılar: Beş yıl süreyle ikamet izni alabilirler. Eş ve reşit olmayan çocuklar da bu haktan yararlanır.
14. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı yabancılar: Beş yıl süreyle ikamet izni alabilirler.

Kısa dönem ikametin süresi nedir?

En fazla iki yıl olarak belirlenir. 13 ve 14. maddelerde belirtilen yabancılar hariçtir.

Kısa dönem ikamet şartları nelerdir?

Yabancılar Kanunu'nun 32. maddesinde belirtilen şartlar şunlardır:

• Türkiye'de ikamet amacını gösteren bilgi ve belgelerin sunulması.
• Yabancılar Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen kişilerden olmamak.
• Geçerli pasaport veya yerine geçen belgeye sahip olmak, vize veya vize muafiyeti ya da çalışma izni bulunmayanlar veya bu belgelerde sahtecilik yapanlar olmamak.
• Vize, vize muafiyeti veya ikamet izni bitiminden itibaren en az altmış gün geçerli pasaport sahibi olmak.
• Türkiye'ye girişi yasaklı olmamak.
• Türkiye'de kalacağı adresi bildirmek.

Kısa dönem ikametin reddi veya yenilenmemesinin nedenleri nelerdir?

Aşağıdaki durumlarda kısa dönem ikamet reddedilir, iptal edilir veya süresi dolduğunda uzatılmaz:

• Gerekli şartlardan birinin veya birkaçının yerine getirilmemesi.
• İkamet izninin amacı dışında kullanıldığının tespiti.
• Türkiye'den sınır dışı edilme veya giriş yasağı kararı bulunması.
• Daha önce Türkiye'ye giriş yapan yabancının ülkede kalma süresinin ihlali.

2- Aile İkameti

Bu ikamet türü, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 34-37. maddeleri ve ilgili yönetmeliğin 30-34. maddeleri kapsamındadır.

Türkiye'de aile ikameti kimler alabilir?

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 28. maddesi kapsamında olanlar, Türkiye'de ikamet izni olan yabancılar, mülteciler veya istisnai koruma altında olan yabancıların:

Daha fazla bilgi için yatırım ve Türk vatandaşlığı makalemizi okuyun.

1. Yabancı eş
2. Kendisinin veya eşinin reşit olmayan çocukları
   
   

Birden fazla eş için başvuru yapıldığında, sadece bir eşe aile ikameti verilir; ancak tüm çocuklar bu haktan yararlanabilir. Çocukların velayeti yurt dışında bulunan anneye aitse, ikamet izni için annenin onayı gereklidir. Aile ikameti alan çocuklar 18 yaşına kadar eğitim hakkına sahiptir ve ayrıca öğrenci ikameti almalarına gerek yoktur.

Daha önce aile ikameti alan yabancılar aşağıdaki durumlarda kısa dönem ikamet başvurusu yapabilir:

• Türk vatandaşı ile en az üç yıl aile ikametiyle evli olup boşananlar (Aile içi şiddet varsa üç yıl şartı aranmaz).
• Aile ikametine hak kazandıran kişinin vefatı halinde, bağlı olan kişiler kısa dönem ikamete başvurabilir.
• 18 yaşını dolduran ve en az üç yıl aile ikametiyle Türkiye'de kalan yabancılar.

Aile ikameti süresi nedir?

Aile ikameti izni her seferinde üç yılı geçemez.

Aile ikameti süresi, izin sahibi kişinin ikamet süresini aşamaz.

Aile ikameti şartları nelerdir?

Yabancılar Kanunu'nun 35. maddesinde belirtilen şartlar şunlardır:

• Aile ikametine hak kazandıran kişide aranan şartlar (Tüm aile bireylerini kapsayan sağlık sigortası, kişi başına asgari ücretin üçte birinden az olmamak kaydıyla gelir, son beş yılda aile düzenini bozacak suç işlememiş olmak, en az bir yıl boyunca belirli bir adreste ikamet etmek).
• Aile üyelerinde aranan şartlar (Aile bağını kanıtlayan belgeler, birlikte yaşanacağına dair beyan, eşin 18 yaşını doldurmuş olması).

Aile ikametinin reddi nedenleri nelerdir?

Aşağıdaki durumlarda aile ikameti reddedilir, iptal edilir veya süresi dolduğunda uzatılmaz:

• Aile izni için gerekli şartların sağlanmaması veya ortadan kalkması.
• Aile ikamet izninin amacı dışında kullanıldığının tespiti.
• Türkiye'den sınır dışı edilme veya giriş yasağı kararı bulunması.

3- Türkiye'de Öğrenci İkameti

Bu ikamet türü, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 38-41. maddeleri ve ilgili yönetmeliğin 35-39. maddeleri kapsamındadır.

Türkiye'de öğrenci ikameti kimler alabilir?

• Aile ikameti olmayan ilköğretim ve ortaöğretim öğrencileri (Aile ikameti olanlar 18 yaşına kadar eğitimlerine devam edebilir, 18 yaşından sonra üniversite eğitimi için öğrenci ikameti almalıdır).
• Yükseköğretim Kurulu'na bağlı herhangi bir eğitim kurumunda lisans, yüksek lisans veya tıp ihtisası gibi eğitim alan yabancı öğrenciler. Öğrenci ikameti aldıktan sonra, eşi ve çocukları için aile ikameti başvurusu yapabilirler; ancak diğer akrabalar için bu hak geçerli değildir.

Türkiye'de öğrenci ikameti süresi nedir?

Eğitim süresi bir yıldan az ise, ikamet izni eğitim süresini aşamaz. Daha uzun ise, bir yıl süreyle verilir ve yenilenebilir. Öğrencinin masrafları Türkiye Bursları veya gerçek/tüzel kişiler tarafından karşılanabilir.

Öğrenci ikameti şartları nelerdir?

• Türkiye'de ikamet amacını gösteren bilgi ve belgelerin sunulması.
• Yabancılar Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen kişilerden olmamak.
• Geçerli pasaport veya yerine geçen belgeye sahip olmak, vize veya vize muafiyeti ya da çalışma izni bulunmayanlar veya bu belgelerde sahtecilik yapanlar olmamak.
• Vize, vize muafiyeti veya ikamet izni bitiminden itibaren en az altmış gün geçerli pasaport sahibi olmak.
• Türkiye'ye girişi yasaklı olmamak.
• Türkiye'deki ikamet adresinin bildirilmesi.

Türkiye'de öğrenciler için sağlık sigortası

Genel hükümler gereği, yabancı öğrenciler kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde genel sağlık sigortasına başvururlarsa ek bir sigorta istenmez. Üç ayı geçirenler özel sağlık sigortası yaptırmak zorundadır.

Üniversite öğrencilerinin bölüm, fakülte veya üniversite değişikliğinde uyması gereken kurallar:

Aynı kurum veya ilde bölüm/fakülte değişikliğinde öğrenci ikameti geçerliliğini korur. Değişiklik bildirilmelidir. Eğitim süresi kısa ise, ikamet izni eğitim süresine kadar uzatılır.

İller arası geçişte ise, yeni ildeki valiliğe başvurularak yeni ikamet izni alınır.

Öğrencilerin Türkiye'de çalışma hakkı var mı?

Lisans ve lisansüstü öğrenciler, Çalışma Bakanlığı'ndan çalışma izni almak şartıyla çalışabilirler. Lisans öğrencileri ilk yıl çalışamaz.

Daha fazla bilgi için Türkiye'de çalışma ikameti makalemizi okuyun.

Öğrenci ikametinin reddi nedenleri nelerdir?

Aşağıdaki durumlarda öğrenci ikameti reddedilir, iptal edilir veya süresi dolduğunda uzatılmaz:

• Gerekli şartların sağlanmaması veya ortadan kalkması.
• Öğrencinin eğitimine devam edemeyeceğinin tespiti.
• İkamet izninin amacı dışında kullanıldığının tespiti.
• Türkiye'den sınır dışı edilme veya giriş yasağı kararı bulunması.

4- Türkiye'de Uzun Dönem İkamet

Bu ikamet türü, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 42-45. maddeleri ve ilgili yönetmeliğin 40-43. maddeleri kapsamındadır.

Türkiye'de uzun dönem ikameti kimler alabilir?

Türkiye'de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalan ve Göç Politikaları Kurumu'nun belirlediği şartları sağlayan yabancılar, İçişleri Bakanlığı'nın onayıyla uzun dönem ikamet izni alabilirler.

Mülteciler, ikincil koruma altında olanlar ve insani ikamet sahipleri uzun dönem ikamet izni alamazlar.

Uzun dönem ikamet süresi nedir?

Bu ikamet türünde süre sınırlaması yoktur.

Uzun dönem ikamet şartları nelerdir?

• Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 43. maddesinde belirtilen şartlar şunlardır:
• En az sekiz yıl aralıksız Türkiye'de ikamet etmiş olmak (öğrenci ikameti sahipleri için dört yıl).
• Son üç yılda sosyal yardım almamış olmak.
• Kendisi ve ailesi için yeterli gelir kaynağına sahip olmak.
• Geçerli sağlık sigortasına sahip olmak.
• Türkiye'nin kamu düzeni ve güvenliği için tehdit oluşturmamak.

Uzun dönem ikamet izni hangi hakları sağlar?

Uzun dönem ikamet izni sahibi yabancılar, Türk vatandaşlarının sahip olduğu tüm haklardan yararlanır; ancak seçme, seçilme, askerlik ve kamu görevlerine atanma ile araç ithalatı hakları hariçtir. Sosyal güvenlik hakları korunur.

Uzun dönem ikamet izninin iptal nedenleri nelerdir?

Aşağıdaki durumlarda uzun dönem ikamet izni valilik tarafından iptal edilir:

• Kamu düzeni ve güvenliği için gerçek bir tehdit oluşturmak.
• Bir yıl veya daha uzun süreyle kesintisiz olarak Türkiye dışında kalmak (eğitim, tedavi veya zorunlu askerlik hariç).

Uzun dönem ikamet izni nasıl yeniden aktif edilir?

Yurt dışında ise Türkiye Cumhuriyeti konsolosluğuna, Türkiye'de ise valiliğe şahsen başvuru yapılır. Yeni başvuruda sekiz yıl ikamet şartı aranır. Sonuç en geç bir ay içinde bildirilir.

Ayrıca Türkiye'de yaşam ve en iyi şehirler hakkında bilgi edinin.

5- İnsani İkamet

Bu ikamet türü, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 46-47. maddeleri ve ilgili yönetmeliğin 44. maddesi kapsamındadır.

Türkiye'de insani ikameti kimler alabilir?

• Çocuğun üstün yararı söz konusu ise çocuk.
• Sınır dışı edilme veya giriş yasağı kararı olup, Türkiye'den çıkışın mümkün olmadığı yabancılar.
• Yabancılar Kanunu'nun 55. maddesine göre sınır dışı edilmeyen, ancak sınır dışı edilme şartlarını taşıyanlar:
• Gideceği ülkede işkence, idam cezası veya insanlık dışı muameleye maruz kalacağı kanıtlananlar.
• Yaş, sağlık durumu veya hamilelik nedeniyle seyahati riskli olanlar.
• İnsan ticareti mağduru olarak destek alanlar.
• Psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddete uğrayanlar, tedavi süresince.

İnsani ikamet süresi nedir?

İnsani ikamet izni valilik tarafından ve İçişleri Bakanlığı onayıyla bir yıl süreyle verilir ve uzatılabilir.

İnsani ikametin reddi nedenleri nelerdir?

İnsani ikamet izni için gerekli şartlar ortadan kalkarsa, valilik ve bakanlık onayıyla iptal edilir veya uzatılmaz.

İnsani ikametle ilgili diğer hususlar

İnsani ikamet izni alan yabancı, ikamet izni verildiği tarihten itibaren en geç 20 iş günü içinde adresini Adres Kayıt Sistemi'ne kaydettirmek zorundadır.

İnsani ikamet izni sahipleri, gerekli şartları sağlamaları halinde (uzun dönem ikamet hariç) diğer ikamet türlerine geçiş başvurusu yapabilirler.

6- İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni

Bu ikamet türü, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 48-49. maddeleri ve ilgili yönetmeliğin 45-46. maddeleri kapsamındadır.

Türkiye'de insan ticareti mağduru ikameti kimler alabilir?

İnsan ticareti mağduru olan veya mağdur olma riski taşıyan yabancılar bu izni alabilir.

İnsan ticareti mağduru ikamet izni süresi nedir?

Başvuru işlemi otuz gün sürer. Altı ay süreyle verilir ve toplamda üç yılı geçmemek üzere uzatılabilir.

İnsan ticareti mağduru ikamet izni şartları nelerdir?

Diğer ikamet izinlerinde aranan şartlar bu izinde aranmaz.

İnsan ticareti mağduru ikamet izninin reddi nedenleri nelerdir?

Aşağıdaki durumlarda insan ticareti mağduru ikamet izni iptal edilir, verilmez veya uzatılmaz:

• Mağdurun kendi isteğiyle suçlu ile iletişim kurması.
• Mağdurun yükümlülüklerini yerine getirmemesi.
• Mağdurun insan ticareti mağduru olmadığının tespiti.

7- Taşınmaz İkameti

Türkiye'de insanların büyük çoğunluğu apartman dairelerinde yaşamaktadır; ayrıca bazı müstakil evler ve villalar da mevcuttur. Konut kalitesi oldukça değişkendir; işçi mahallelerinde temel dairelerden, zengin bölgelerdeki lüks gayrimenkullere kadar çeşitlilik gösterir. Hem kiralık hem de tatil evleri için büyük bir pazar vardır.

Yabancılar için taşınmaz satın almak açısından en popüler bölgeler İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya'dır. Bu şehirler, uygun fiyatlı dairelerden lüks villalara kadar geniş bir konut yelpazesi sunar. Son yıllarda fiyatlar istikrarlı şekilde artmıştır; bu nedenle satın almadan önce araştırma yapmak önemlidir.

Türkiye'de yabancılara taşınmaz satın alarak taşınmaz ikameti alma imkanı sağlayan bir ikamet programı bulunmaktadır. Programın katı gereklilikleri vardır; ancak beş yıl ikamet sonrası Türk vatandaşlığı almak mümkündür.

8- Bilimsel Araştırma İkameti

Türkiye'de bilimsel araştırma ikameti, yabancı uyruklu kişilerin bilimsel araştırma yapmak amacıyla Türkiye'ye gelmesine olanak tanıyan bir vize türüdür. Bu vize bir yıl süreyle geçerlidir ve bir yıl daha uzatılabilir. Bilimsel araştırma ikametleri, Türkiye'de bilimsel araştırmaları teşvik etmek amacıyla Türk hükümeti tarafından verilmektedir.

9- Geçici Koruma İkameti

Türk hükümeti, 2011'de başlayan Suriye iç savaşından bu yana 3,6 milyondan fazla Suriyeli mülteciye geçici koruma sağlamıştır. Bu yasal statü, Suriyelilere temel hizmetlere ve korumaya, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim hakkı tanır. Geçici koruma sistemi 2019 sonunda sona erecek şekilde planlanmıştır; sonrasında Suriyeli mültecilerin durumu belirsizdir. Birçok mültecinin, Suriye'deki çatışmalar ve güvensiz koşullar nedeniyle geri dönmeye zorlanmasından endişe edilmektedir.

10- Ticari İkamet

Ticari ikamet, yabancıların ticari faaliyet yürütmek amacıyla Türkiye'de yaşamasına ve çalışmasına olanak tanıyan bir ticari vize türüdür. Vize bir yıl süreyle geçerlidir ve bir yıl daha uzatılabilir. Başvuru için geçerli pasaport, mali kaynak kanıtı ve ayrıntılı bir iş planı gereklidir.

11- Daimi İkamet

Daimi ikamet, en az beş yıl geçici ikamet izni olan ve herhangi bir yıl altı aydan fazla Türkiye dışında kalmamış yabancı uyruklu kişilere verilir. Daimi ikamet sahipleri, Türkiye'de serbestçe çalışabilir, seyahat edebilir ve yaşayabilir. Ayrıca sağlık sigortası ve sosyal güvenlik haklarından yararlanabilirler.

12- Tedavi Amaçlı İkamet

Türkiye'de tıbbi ikamet, insanların yüksek kaliteli ve uygun fiyatlı sağlık hizmeti almak için dünyanın dört bir yanından Türkiye'ye gelmesini sağlayan bir sağlık turizmi türüdür. Tedavi seçenekleri arasında estetik cerrahi, diş tedavileri, tüp bebek gibi hizmetler bulunur. Türkiye, deneyimli doktorları, rekabetçi fiyatları ve modern tesisleri ile sağlık turizminde popüler bir destinasyon olmuştur.

13- Turistik İkamet

Türkiye'de 90 günden fazla kalmak istiyorsanız, İçişleri Bakanlığı'ndan Turistik İkamet Belgesi (TRD) almanız gerekir. Başvuru süreci oldukça basittir; ancak bazı şartları yerine getirmeniz gerekir. Geçerli pasaport ve seyahat sigortası, yeterli mali kaynak ve Türkiye'de kalacağınız yeri (otel rezervasyonu veya kira sözleşmesi) kanıtlamalısınız. Tüm bu şartları sağlarsanız, TRD almanızda bir sorun olmayacaktır.

14- Çalışma İzni İkameti

Eğer Türkiye'de bulunuyorsanız ve bir şirkette çalışıyorsanız, insan kaynakları aracılığıyla çalışma izni başvurusu yapabilirsiniz. Bu, Schengen vizesi alma şansınızı artırır ve Türkiye'de 5 yıl çalışma izni ile Türk vatandaşlığına başvurmayı kolaylaştırır.

Ayrıca, şirket tarafından sağlanan sosyal ve sağlık sigortası ile devlet hastanelerinde ücretsiz tedavi hakkı elde edersiniz.

Diğer önemli bilgiler ve konular, öğrenmek için:

1. Türk vatandaşlığı nasıl alınır?
2. Sapanca bölgesi ve konut ile yatırım hakkında bilgiler
3. Sakarya şehri - Kapsamlı bilgi

Düzenleyen: امتلاك العقارية©