Türkiye'de tam mülkiyet: Yabancıların Türkiye'de taşınmaz edinme kanunu

Türkiye'de yabancılar için taşınmaz edinme kanunu, 153 ülke vatandaşının, alan ve konum kısıtlamalarına ve yasaklı ülkelere mensup olmama şartıyla, konut, ticari ve tarımsal taşınmazları satın almasına izin vermektedir. Ayrıca, taşınmazın tapuya kaydedilmesi ve resmi işlemlerin tamamlanması şarttır.

Aşağıdaki satırlarda, bu kanunun detaylarını hassasiyetle açıklıyor ve dikkat edilmesi gereken şartlar ile istisnaları belirtiyoruz.

• Yabancılar için Türkiye'de taşınmaz edinme kanunu ne zaman çıktı?

  • Türkiye'de taşınmaz edinme kanunu karşılıklılık ilkesini esas almaz

  • Türkiye'de taşınmaz edinme kanunundaki kısıtlamalar

    • Yabancı şirketler Türkiye'de taşınmaz edinebilir mi?

    • Yabancı şirketler için Türkiye'de taşınmaz edinme kanunu

    • Türkiye'de arsa ve boş araziye ilişkin taşınmaz kanunu

    • Türkiye'de yatırım yapmak ve taşınmaz edinmek isteyenlerin bilmesi gerekenler

  • 1734 sayılı genelgeye göre yabancıların taşınmaz edinmesinde izlenen prosedürler

  • Yabancılar için Türkiye'de taşınmaz satın alma şartları

    • Vatandaşlarının Türkiye'de koşulsuz taşınmaz edinebileceği ülkeler

    • Vatandaşlarının Türkiye'de yalnızca bir konut edinebileceği ülkeler

    • Vatandaşlarının Türkiye'de taşınmaz edinebilmesi için İçişleri Bakanlığı onayı gereken ülkeler

    • Vatandaşlarının yalnızca imarlı arsa, konut ve işyeri edinebileceği ülkeler

    • Vatandaşlarının Türkiye'de özel şartlarla taşınmaz edinebileceği ülkeler

Yabancılar için Türkiye'de taşınmaz edinme kanunu ne zaman çıktı?

Türk hükümeti, yabancıların Türkiye’de taşınmaz edinmesine ilişkin koşulları düzenleyen Türk tapu kanununda (Tapu) önemli değişiklikler yaptı. Bu değişiklikler, Türkiye taşınmazları içinde yabancıların taşınmaz edinme koşullarını kolaylaştıran 6302 sayılı kanunun 03.05.2012 tarihinde kabul edilmesiyle gerçekleşti. Bazı kısıtlamalar kaldırıldı ve yabancıların taşınmaz edinme şartlarında kolaylıklar sağlandı. Ancak, Türkiye’ye komşu bazı ülkelerin vatandaşlarına yönelik kısıtlamalar devam etmektedir.

Türkiye'de taşınmaz edinme kanunu karşılıklılık ilkesini esas almaz

Bu kanun ile Türkiye, 183 ülke vatandaşına karşılıklılık ilkesine tabi olmadan taşınmaz edinme hakkı verdi. Bu kanunun çıkarılmasının en önemli nedeni, yabancı yatırımcıların Türkiye’de taşınmaz edinme isteğinin artmasıydı. Kanunun en önemli özelliği, yabancı yatırımcıların tabi olduğu karşılıklılık ilkesinin kaldırılmasıdır. Böylece, yabancı ülke vatandaşları, kendi ülkelerinde Türklerin taşınmaz edinememesi durumunda dahi Türkiye’de taşınmaz satın alabilir hale geldi. Karşılıklılık ilkesi ise, bir ülkenin vatandaşlarına diğer ülke tarafından verilen hak ve ayrıcalıkların, karşılıklı olarak aynı şekilde o ülkenin vatandaşlarına da tanınmasıdır.

Türkiye'de taşınmaz edinme kanunundaki kısıtlamalar

Bu kanun, yabancıların edinebileceği taşınmazların alanları üzerinde bazı kısıtlamalar getirmiştir. Kanuna göre, yabancıların sahip olabileceği toplam alan, bir bölgenin yüzölçümünün %10’unu geçmemeli ve bir kişinin Türkiye genelinde edinebileceği toplam alan 30 hektarı (300 dönüm) aşmamalıdır. Bakanlar Kurulu bu alanı 60 hektara çıkarma yetkisine sahiptir. Bu kanundan önce, yabancıların ülke genelinde edinebileceği toplam alan 2,5 hektarı geçemiyordu.

Ayrıca, Türkiye’de taşınmaz edinme kanunundaki değişiklikler, askeri bölge olarak sınıflandırılabilecek alanlarda Genelkurmay Başkanlığı ve ilgili komutanlıkların onayını şart koşmuştur. Güvenlik bölgesi olarak sınıflandırılabilecek alanlarda ise taşınmazın bulunduğu ilin valiliğinin onayı gerekmektedir.

Yabancı şirketler Türkiye'de taşınmaz edinebilir mi?

Türk taşınmaz edinme kanununun 35. maddesine göre, kendi ülkelerinin yasalarına göre kurulmuş ve tüzel kişiliğe sahip yabancı ticari şirketler, özel yasal hükümler çerçevesinde (2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu, 6326 sayılı Petrol Kanunu) Türkiye’de taşınmaz edinebilir. Ülke dışında kurulan diğer ticari şirketler ise Türkiye’de taşınmaz edinememektedir.

Yabancı şirketler için Türkiye'de taşınmaz edinme kanunu

Kanunun 36. maddesine göre, Türkiye'de kurulan ve yabancı sermayeye sahip şirketlerde, yabancı gerçek veya tüzel kişilerin ya da uluslararası kuruluşların şirket sermayesinin %50’si veya daha fazlasına sahip olması ya da yönetim kurulunun çoğunluğunu atama ve görevden alma hakkına sahip olması durumunda, şirketin taşınmaz edinme hakkı, şirket sözleşmesinde belirtilen faaliyetlerle sınırlıdır.

Türkiye'de arsa ve boş araziye ilişkin taşınmaz kanunu

Taşınmaz edinme kanununun 35. maddesine göre, kendi ülkelerinin yasalarına göre kurulmuş yabancı gerçek veya tüzel kişiler, satın aldıkları boş arsa ve arazilerde geliştirecekleri projeleri, satın alma tarihinden itibaren iki yıl içinde ilgili bakanlıklara sunmak zorundadır. 1734 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı genelgesine göre, boş arsa ve araziler üzerinde geliştirilecek projelere ilişkin özel onaylar tapu sicil müdürlüğüne ulaştığında, tapu kayıtlarında şu şekilde belirtilir: (Proje bakanlık tarafından onaylandı, tarih, gün vb.).

Onaylı projelerin bildirilmemesi veya iki yıl içinde tamamlanmaması durumunda, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı yerel idareler, taşınmazın tasfiyesi için tapu müdürlüğüne yazılı bildirimde bulunacaktır. Bu, taşınmaz edinme tarihinden iki yıl sonra gerçekleşir.

Türkiye'de yatırım yapmak ve taşınmaz edinmek isteyenlerin bilmesi gerekenler

• Taşınmaz veya sınırlı ayni haklar edinme haklarının olup olmadığını bilmek.

• Taşınmaz mülkiyetinin Türkiye’deki yürürlükteki yasa ve yönetmeliklere uygun olarak devredilmesi.

• Türkiye genelinde satın alınan taşınmazların toplam alanının 30 hektarı aşmaması.

• Satın alınmak istenen taşınmazların güvenlik veya askeri bölgede olup olmadığını öğrenmek. Güvenlik bölgelerinde yer alan taşınmazlar yabancılara satılamaz.

• Taşınmazın sahibiyle ilgili yeterli bilgi almak için tapu müdürlüğüne başvurmak. Örneğin, taşınmazın sahibi üzerinde tasarruf hakkına sahip mi, taşınmaz ipotekli mi veya satışı engelleyen başka bir işlem var mı gibi.

• Yasal nitelik taşıyan sözleşmeleri imzalamadan ve taşınmaz bedelini ödemeden önce tapu müdürlüklerinden yeterli bilgi almak.

• Satıcı kişi veya şirketin güvenilirliği ve ciddiyeti kanıtlanmadan satış işlemlerine başlanmaması tavsiye edilir.

• Satış işlemlerinde herhangi bir uyuşmazlık çıkması durumunda, konu Türk mahkemelerine taşınmalı ve dava orada görülmelidir. Türk Dışişleri Bakanlığı veya herhangi bir yabancı temsilcilik davaya müdahale edemez.

1734 sayılı genelgeye göre yabancıların taşınmaz edinmesinde izlenen prosedürler

• Başvuranın (talep sahibinin) vatandaşlığı açısından taşınmaz edinme şartlarının incelenmesi.

• İlgili taşınmazın askeri yasak bölge, askeri güvenlik bölgesi veya stratejik alanlarda olup olmadığının araştırılması.

• Önceki genelgede belirtilen taahhütlerin alınması, taşınmaz ediniminin 30 hektarla sınırlandırılması.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ilgili genelgesine göre, taşınmaz edinme kanununun 35. maddesine aykırı şekilde edinilen taşınmazlar veya edinim amacı dışında kullanılan taşınmazlar tasfiye edilecektir.

Yabancılar için Türkiye'de taşınmaz edinme şartları nelerdir?

• Vatandaşlığın yasaklı ülkelerden olmaması (Suriye, Kuzey Kore, Ermenistan, Güney Kıbrıs, Küba gibi).

• Taşınmazların askeri veya güvenlik bölgelerinde olmaması.

• Türkiye genelinde toplam taşınmaz alanının 30 hektarı geçmemesi.

• Bir idari bölgedeki taşınmaz ediniminin toplam alanın %10’unu geçmemesi.

• Pasaport, vergi numarası, taşınmaz değerleme raporu, tapu gibi resmi belgelerin sunulması.

• Sözleşmeler, noter huzurunda tapu müdürlüğünde resmi olarak yapılır.

• Vatandaşlık başvurusu için: 400.000 dolar değerinde taşınmaz alıp 3 yıl satmama şartı.

Bu alanda yapılan araştırma ve basın çalışmalarına göre, vatandaşlarının Türkiye’de koşulsuz taşınmaz edinebileceği ülke sayısı 129’a yükselirken, vatandaşlarına bazı şart ve kısıtlamalar ile özel onaylar gerektiren ülke sayısı 52’ye ulaşmıştır.

Daha fazla bilgi için: Yabancılar için Türkiye'de taşınmaz satın alma şartları

Vatandaşlarının Türkiye'de koşulsuz taşınmaz edinebileceği ülkeler

Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Yemen, Umman, Sudan, Almanya, Amerika, Arjantin, Azerbaycan, Bangladeş, Barbados, Belarus, Belçika, Galler, Benin, Bolivya, Bosna Hersek, Botsvana, Brezilya, Brunei Darüsselam, Bulgaristan, Burkina Faso, Burundi, Cibuti, Çad, Çekya, Finlandiya, Fransa, Güney Afrika, Güney Sudan, Gürcistan, Hollanda, Honduras, İngiltere, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Jamaika, Japonya, Kanada, Karadağ, Kazakistan, Kırgızistan, Güney Kore, Kosova, Kosta Rika, Lüksemburg, Madagaskar, Makedonya, Malavi, Malezya, Mali, Norveç, Panama, Surinam, Türkmenistan, Uganda, Venezuela, Yeni Zelanda.

Vatandaşlarının Türkiye'de yalnızca bir konut edinebileceği ülkeler

Çin, Danimarka, Fiji, İsrail olarak adlandırılan işgal altındaki Filistin, Malta

Vatandaşlarının Türkiye'de taşınmaz edinebilmesi için İçişleri Bakanlığı onayı gereken ülkeler

Avustralya, Avusturya, Bahamalar, Bahreyn, Cezayir, Hindistan, Pakistan

Vatandaşlarının yalnızca imarlı arsa, konut ve işyeri edinebileceği ülkeler

Fas, Macaristan, Marshall Adaları, Mısır, Mikronezya, Vietnam

Vatandaşlarının Türkiye'de özel şartlarla taşınmaz edinebileceği ülkeler

Diğer önemli bilgiler ve konular, göz atın:

• Türkiye'deki ticari taşınmazlar nelerdir ve yatırım için önerilir mi?

• Türkiye'de tarımsal yatırım: Avantajları ve şartları nelerdir?

• Türkiye'deki turistik taşınmazlar nelerdir? Avantajları nelerdir?

Düzenleyen: امتلاك العقارية©