Türkiye'de gayrimenkul değerlemesi nedir, önemi ve avantajları nelerdir?

Gayrimenkul Değerleme Nedir?

Belirli kriterlere göre taşınmazın piyasa değerini gösteren ayrıntılı bir rapordur ve Türkiye'de yabancılar için taşınmaz satışlarında Tapu işlemlerinin tamamlanması için gerekli resmi belgelerden biridir. Ayrıca taşınmazın değerinin belirlenmesi ve bu değerin Türk vatandaşlığı başvurusu hakkı sağlaması açısından özel bir öneme sahiptir.

Gayrimenkul Değerleme Adımları

Değerleme işlemi, bir taşınmazın değerinin belirlenmesi amacıyla internet üzerinden resmi başvuru yapılmasıyla başlar. Ardından Tapu Müdürlüğü, Türk hükümeti tarafından onaylanmış değerleme şirketlerinden oluşan bir liste önerir. İlgili kişi veya vekili bu şirketlerden birini seçer. Değerleme hizmetinin ücreti tüm değerleme şirketlerinde ve Türkiye'nin tüm illerinde sabit ve standarttır.

Değerleme hizmetleri için fiyat listesi yayımlanır ve taşınmazın türü ile alanına göre resmi değerleme ücreti belirlenir. Bu yıllık fiyat listesi Türkiye Resmi Gazetesi'nde yayımlanır.

Gayrimenkul değerleme adımlarını şu şekilde özetleyebiliriz:

• Türkiye'de yabancılara ait taşınmazların değerleme başvuruları, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne bağlı Web Tapu sitesi üzerinden veya 181 numaralı müşteri hizmetleri merkeziyle iletişime geçilerek yapılabilir.
• İlgili kişi (alıcı veya vekili), sitedeki "değerleme işlemleri" listesinden yapmak istediği işlemi seçerek değerleme işlemlerine başlayabilir.
• İlgili kişi, değerleme işlemlerini takip edebilir veya aynı sayfa üzerinden yeniden değerleme talebinde bulunabilir.
• Değerleme raporu ücreti ilgili kişi tarafından ödenir.
• Başvuru, "Taşınmaz Değerleme Bilgi Sistemi"nde bulunan ve işlemlerin en iyi şekilde tamamlanmasını sağlayan algoritma ile ilgili değerleme şirketine iletilir ve önceliklerin adil şekilde dağıtılması sağlanır.

Türkiye'de Gayrimenkul Değerlemenin Önemi Nedir?

Türkiye'de gayrimenkul değerlemenin önemi birkaç açıdan öne çıkar:

• Değerleme raporu olmadan Türk vatandaşlığı alınamaz. Ancak satın alınan taşınmaz değerleme muafiyeti kapsamındaysa, örneğin: Emlak Konut projeleri veya belediye projeleri gibi kamu ortaklığı olan projelerde olduğu gibi, bu durumda değerleme raporu gerekmeyebilir.
• Değerleme raporu, Tapu almak için zorunlu bir şarttır. Bu raporu almayan kişi, Türkiye'de taşınmaz mülkiyeti hakkı elde edemez.

Türkiye'de Gayrimenkul Değerlemenin Özellikleri Nelerdir?

Gayrimenkul değerleme raporunun özellikleri şu şekilde özetlenebilir:

• Fiyatlarda manipülasyonun önlenmesi ve ucuz taşınmazları yüksek fiyatlara satmak isteyen dolandırıcıların önüne geçilmesi.
• Türkiye'de gayrimenkul yatırımı yapmak isteyenlerin daha fazla güven ve huzur içinde hareket etmelerini sağlamak.
• Yabancı yatırımcıya, vatandaşlık karşılığında alınan taşınmazın değerine uygun olduğunu ve gelecekte yatırım yaparak fiyatına uygun kâr elde edilebileceğini garanti etmek.

Türkiye'de Gayrimenkul Değerlemeden Sorumlu Kurum Hangisidir?

Tapu Müdürlüğü, yabancı yatırımcının gayrimenkul değerleme başvurusu için başvurduğu ana mercidir. Tapu Müdürlüğü, yabancılara ait taşınmazların değerleme raporlarını hazırlamak üzere değerleme şirketlerini görevlendirir.

Değerleme raporunun, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş bağımsız ve uzman şirketler tarafından hazırlanması gerekmektedir. Bu şirketlerin listesi kurumun internet sitesinde yayımlanır. Yalnızca bu listede adı bulunan şirketler tarafından hazırlanan raporlar kabul edilir.

Türkiye'de Gayrimenkul Değerleme Raporu

Gayrimenkul değerleme raporuna ilişkin olarak, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından 15/02/2019 tarihli ve 2019/1 sayılı genelge yayımlanmış ve 04/03/2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu genelge ile yabancıların taşınmaz alımlarında değerleme raporu alma zorunluluğu getirilmiştir.

Gayrimenkul Değerlemesiyle İlgili Önemli Bilgiler:

Kamu Kurumlarından Alımda Değerleme Muafiyeti

Türk vatandaşlığı almak amacıyla taşınmaz satın almak isteyen yabancılar, Emlak Konut ve diğer kamu kurumları ile kamu ortaklığı projeleri üzerinden yapılan satışlarda değerleme raporu almaktan muaf tutulacaktır.

Raporun Geçerlilik Süresinin Belirlenmesi

Yabancı tarafından Türk vatandaşlığı almak amacıyla Türkiye'de gayrimenkul satın alma başvurusunda alınan değerleme raporunun yasal geçerlilik süresi üç aydır.

Satın alma başvurusunda alınan değerleme raporu, raporun geçerlilik süresi içinde yapılan tüm taşınmaz edinimi işlemlerinde kullanılabilir.

Eski Değerleme ile Yetinme

Türk vatandaşlığı almak amacıyla taşınmaz için 3 yıl satmama taahhüdü işlemlerinde, satın alma başvurusunda sunulan değerleme raporunun süresi üç ayı aşsa bile yeni bir değerleme raporu istenmeyecektir.

Belirlenen Süre İçinde Başka Birinin Değerlemeden Yararlanma Hakkı

Bir taşınmaz için yabancı bir kişi tarafından alınan değerleme raporu, yasal geçerlilik süresi olan üç ayı aşmadığı sürece, başka bir yabancı tarafından aynı taşınmaz için mülkiyet başvurusunda kullanılabilir.

Örnek: Iraklı vatandaş (A.H.) adına bir taşınmaz için değerleme raporu düzenlenmişse ve ardından Azerbaycanlı başka bir yabancı (R.N.) bu taşınmazı üç ayı geçmeyen bir süre içinde satın alarak Türk vatandaşlığı başvurusu yapmak isterse, (R.N.) aynı taşınmaz için (A.H.) adına düzenlenen değerleme raporunu kullanabilir.

Türkiye'de Gayrimenkul Değerleme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Düzenleyen: امتلاك العقارية©

Kaynaklar: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü + Zingat + İhlas Ajansı

Konumuzu beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla paylaşabilirsiniz!