Türkiye'de daire kiralama ile ilgili yasal bilgiler

Modern Türk yasalarına göre, belirli bir sınırın üzerindeki konut kirasının elden ödenmesi hem kiracı hem de ev sahibi için yasal olarak cezalandırılan bir ihlaldir ve bu ihlali işleyenlere mali ceza uygulanır.

Türkiye'de daire kiralarının yalnızca banka yoluyla ne zaman ödenmesi gerekir?

Vergi Usul Kanunu'na göre 2019 yılında konut kirasının elden ödeme sınırı 500 Türk Lirası'dır. Yani kirası 500 TL ve üzeri olan her konut için kiracının kira bedelini banka hesapları aracılığıyla ev sahibine göndermesi zorunludur.

Türkiye'de banka yoluyla kira ödememek neye yol açar?

Sınırı aşan kiranın elden ödendiğinin tespit edilmesi halinde, elden teslim edilen her tutar için hem ev sahibi hem de kiracıya bu tutarın %5'i oranında para cezası uygulanır. Örneğin, 6 ay boyunca 1000 TL kira elden ödendiği tespit edilirse, hem ev sahibi hem de kiracı toplam tutarın %5'i olan 300 TL'yi yasal usullere aykırılıktan dolayı ceza olarak öder.

Türkiye'de banka hesabı üzerinden kira ödemesi nasıl yapılır?

Kira ödemesi, kiracının hesabından ev sahibinin hesabına Türk bankaları aracılığıyla havale olarak yapılır. Havale açıklamasına (Kira) yazılır. Bazı bankalar kira havaleleri için özel kampanyalar sunar, bazıları ise ücretsiz işlem yapar. Eğer havale ücretli ise, kiracı yasal olarak havale ücretini ödemekle yükümlüdür.

Kiracının Türkiye'de taşınmazı kiraya verme hakkı var mı?

Kiracı, taşınmazı ister konut ister ticari olsun, ev sahibinin yazılı onayı olmadan kira hakkını başka birine devredemez. Türk Borçlar Kanunu'nun 322/2. maddesine göre "Kiracı, kira sözleşmesinde kayıtlı bir yetki veya ev sahibinin sonradan verdiği yazılı onay olmadıkça taşınmazı hiçbir şekilde devredemez." Kiracı, taşınmazı kullanma ve ondan faydalanma hakkını başkasına devredemez. Kiracı, yeri başka bir kiracıya bırakırsa ve ev sahibi bundan haberdar olursa, ev sahibi yeni kiracıdan izinsiz olarak taşınmazı kullandığı gerekçesiyle kaymakamlığa başvurarak altı ay içinde tahliye davası açabilir. Bu şikayet "haksız işgal davası" olarak adlandırılır.

Türkiye'de kiracının taşınmaz ile ilgili sorumlulukları ve görevleri nelerdir?

Kanuna göre kiracının ev sahibine karşı başlıca yükümlülükleri şunlardır:

• Kira sözleşmesine göre belirlenen tarihte kira bedelini ev sahibine ödemek; sözleşmede tarih belirtilmemişse ödeme günü ayın son günüdür.
• Taşınmazın kullanımıyla ilgili tüm giderleri (faturalar vb.) ödemek; kiracı, kira ve giderleri ödemediği takdirde ev sahibi sözleşmeyi feshedebilir.
• Kiracı, taşınmazı aldığı gibi teslim etmekle yükümlüdür.
• Kiracı, ev sahibinin yazılı onayı olmadan taşınmazda herhangi bir değişiklik yapamaz.

Ev sahibinin kiracıya karşı görevleri nelerdir?

Ev sahibinin başlıca yükümlülükleri şunlardır:

• Taşınmazın aslıyla ilgili tüm vergi ve masrafları ödemekle yükümlüdür; aksi sözleşmede kararlaştırılmadıkça.
• Ev sahibi, kiracının zarar gördüğü herhangi bir eksik veya kusuru telafi etmekle yükümlüdür.
• Ev sahibi, kiracının kira ödemesini geciktirmesi durumunda ceza şartı uygulayamaz.

İlginizi çekebilir: Türkiye'de taşınmaz kiralama adımları.

Türkiye'de taşınmaz kiralamadan önce dikkat edilmesi gereken önemli hususlar

Konut veya ticari taşınmaz kiralarken kiracının dikkat etmesi gereken başlıca hususlar şunlardır:

• Kiraya verenin taşınmazla ilişkisini doğrulamak: Sözleşmeyi imzalayan kişinin taşınmazın sahibi veya yasal vekili olup olmadığını resmi belgeyle ( Tapu belgesi, noter vekaleti) kontrol etmek gerekir.
• Kira sözleşmesini dikkatlice okumak ve maddelerindeki şartları iyi anlamak.
• Taşınmaz üzerinde herhangi bir yasal veya mali yükümlülük (haciz, ipotek, vergi borcu) olup olmadığını tapu kaydı ve son vergi makbuzlarıyla kontrol etmek.
• Sözleşme imzalamadan önce taşınmazı kontrol etmek ve altyapısının sağlamlığından emin olmak.

Daha fazla bilgi için Türkiye'de kira sözleşmesi imzalarken dikkat edilmesi gerekenler başlıklı makalemizi okuyun.

Türkiye'de kira sözleşmesinin içeriği nedir?

Kira sözleşmesi genellikle iki bölümden oluşur: Birincisi, kiraya veren, kiracı ve taşınmazın bilgilerini içeren tablo; ikincisi ise sözleşme maddelerini ve şartlarını içerir ve her iki tarafın imzasıyla tamamlanır.

Birinci bölümde, kiraya veren ve kiracının kimlik ve adres bilgileri ile taşınmazın yeri ve türü gibi bilgiler yer alır. Ayrıca sözleşmeye dair bilgiler de bulunabilir ve bu bölüm sözleşmeden sözleşmeye değişiklik gösterebilir. Aşağıda konut kira sözleşmesinin birinci bölümüne dair örnek bir tablo sunuyoruz:

Sözleşmenin ikinci bölümü ise yasal olarak genel kabul gören genel kira maddelerini ve tarafların üzerinde anlaşabileceği özel şartları içerir.

Türkiye'de kira sözleşmesi - genel şartlar

• Kiracı, taşınmazı özenle kullanmak ve korumakla yükümlüdür.
• Kiracı, taşınmazın komşularıyla iyi geçinmekle yükümlüdür.
• Kiracı, taşınmazı tamamen veya kısmen üçüncü bir kişiye kiralayamaz veya başka bir kiracıya devredemez.
• Kiracı, kiraya verenin yazılı izni olmadan taşınmazda herhangi bir değişiklik yapamaz ve izinsiz değişiklikten doğan zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
• Kiracı, taşınmaz üzerinde üçüncü bir kişinin hak iddia etmesi durumunda kiraya vereni bilgilendirmekle yükümlüdür.
• Kiracı, taşınmazda yapılması gereken onarımlar hakkında kiraya vereni bilgilendirmekle yükümlüdür; aksi halde oluşan zarardan sorumludur.
• Kiracı, apartman yönetiminden gelen bildirimleri kiraya verene iletmekle yükümlüdür.
• Kiracı, apartman yönetiminin kararlarını uygulamalarına izin vermekle yükümlüdür.
• Kiracı, taşınmazın olağan kullanımı nedeniyle yapılması gereken bakımları ve masraflarını üstlenmekle yükümlüdür.
• Kiraya veren, taşınmazın mülkiyetinden kaynaklanan tüm vergi ve masraflardan, kiracı ise taşınmazın kullanımından kaynaklanan tüm vergi ve harçlardan sorumludur.
• Kiracı, sözleşme sonunda taşınmazı ve teslim aldığı donanımları eksiksiz ve sağlam şekilde iade etmekle yükümlüdür; eksik veya hasar olması halinde tazminat öder. Ancak olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranmalardan sorumlu değildir.
• Kiracı, kendisinden sonra gelecek yeni kiracı veya alıcıya taşınmazı gezdirme ve inceleme izni vermekle yükümlüdür.
• Kiracı, taşınmazın tahliyesi gereken durumlarda tahliye etmemesinden doğan zarardan sorumludur.
• Kiracı, ancak kendisi ve birlikte yaşayanlar için gerçek bir tehlike oluşturan zorunlu haller dışında, taşınmazı zamanında teslim etmemek veya sözleşme şartlarına uymamak ya da kira indirimi talep etmek hakkına sahip değildir.
• Kiracı, kişisel fayda ve eğlence amacıyla taşınmaza yaptığı eklemeler için kiraya verenden herhangi bir bedel talep edemez ve bu eklemeleri sözleşme sonunda kiraya verene teslim etmekle yükümlüdür.
• Borçlar Kanunu 6098 sayılı yasanın kira ile ilgili tüm hükümleri, bu sözleşmede belirtilmese dahi geçerlidir.

Türkiye'de kira sözleşmesinin özel şartları

Sözleşmeye, kiracı ve kiraya verenin birlikte üzerinde anlaştığı veya kiraya verenin eklemek istediği ve yasal çerçeve dışına çıkmayan bazı özel şartlar eklenebilir. Bunlar arasında:

• Taşınmaz, başka bir kiracıya devredilemez ve başka biriyle ortak kiralanamaz.
• Bu taşınmaz ticari amaçla kullanılamaz.
• Kiracının ailesi dışında hiç kimse taşınmazda sürekli olarak ikamet edemez.
• Kiracı, taşınmaz ve binaya ilişkin tüm aidatları, site yönetimi kararlarını ve planlarını yerine getirmekle yükümlüdür; bu kurallara aykırılık sözleşmenin fesih nedeni sayılır.
• Kiracı, aylık kira bedelini .......... numaralı hesaba, .......... bankasında her ayın beşinci akşamına kadar göndermekle yükümlüdür.
• Kiracı, taşınmazla ilgili tüm ısıtma, güvenlik ve bina aidatlarını zamanında ödemekle yükümlüdür.
• Kiracı, doğalgaz, su, elektrik vb. abonelikleri kendi adına açtırmak ve Türkiye İstatistik Kurumu'nun belirlediği oranda kira artışını kabul etmekle yükümlüdür.
• Kiracı, iki aylık kira bedeli tutarında .......... TL depozito öder; bu depozito, sözleşme sonunda eksik ödeme veya arıza olması halinde kullanılır ve kiracı depozitoyu kira bedelinden mahsup edemez.
• Kiracı, birinci yılın sonunda sözleşmenin otomatik yenilenmesinden iki ay önce kiraya vereni bilgilendirerek taşınmazdan çıkma hakkına sahiptir.
• Bu sözleşmeden doğacak uyuşmazlıkların çözümünde .......... bölgesi mahkemeleri yetkilidir.

Tarih :   

Kiracı                           Sorumlu kefil                         Kiraya veren

Adı Soyadı ve İmza              Adı Soyadı ve İmza                Adı Soyadı ve İmza

Türkiye'de daire kiralarıyla ilgili en önemli sorular

Düzenleyen: Imtilak العقارية©

Kaynak: Emlak 365 + Emlak Kulesi

Konumuzu beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla hemen paylaşabilirsiniz!